Op 4 december, de dag voor het Sinterklaasfeest, kreeg Terheijden een prachtig Spaans cadeau: een speelse toegang over de dam naar de Kleine Schans in de vorm van een watertrap die tussen drie Spaanse soldaten staat. Met een druk op de knop kan een installatie in het werk gezet worden waarna de soldaten water spuwen naar elkaar. Het tijdloze kunstwerk verwijst naar de gebeurtenissen in de tachtigjarige oorlog.

Door Kitty Lokate

Als het aan de wethouder van toerisme en recreatie Tim Simons ligt, spelen hier voortaan kinderen, ongeacht hetgeen er verder in de wereld speelt. Hij is dankbaar voor het goede idee, de betrokken mensen, het goede ontwerp en uitstekende uitvoering die hebben geleid tot de totstandkoming van de watertrap. Voorafgaande aan de officiële opening gaf Tim het woord aan Fer van Vuuren, die als een wandelende encyclopedie door het leven gaat.

Verdedigingswerk

Fer vertelde namens de organisatie Toeristisch Traaie over de geschiedenis van de Kleine Schans. Deze schans is tijdens de 80-jarige oorlog in 1639 gebouwd omdat Terheijden een strategische ligging ten opzichte van Breda had. Vanuit de Kleine Schans werd het scheepvaartverkeer op de rivier de Mark gecontroleerd. Via de Mark stonden Breda en Terheijden in rechtstreekse verbinding met open zee. In de eeuw voorafgaande aan de 80-jarige oorlog werd er al in en om Terheijden gevochten en wisselden Spanjaarden en Hollanders elkaar af als bezetters van het dorp.

Omstreeks het jaar 1700 creëerde de vestingbouwer Menno van Coehoorn de zogenaamde Zuidwaterlinie: een verdedigingswerk van aaneengesloten waterpartijen om de vijand buiten de deur te houden. De Kleine Schans werd hierin opgenomen en zette haar functie als verdedigingsplaats voort. Er zijn hier veel mensen in diverse oorlogen gesneuveld, maar dit vind je niet terug in de geschiedenisboeken. Daarin wordt vooral over overwinningen verteld.

Opzettelijke dijkdoorbraak

De laatste jaren is er gesproken over een mooie toegang tot de Schans. Architect Edwin Paymans, bij Terheijdenaren ook bekend van zijn ontwerp van de scheidingsmuur in de Heilige Antonius Abtkerk en de historische lijn eromheen, heeft deze watertrap samen met Susan Nash in opdracht van de gemeente Drimmelen ontworpen. De watertrap is de verbeelding van een opzettelijke dijkdoorbraak. De Spaanse pikeniers in het water zijn gemaakt van cortenstaal, dit metaal roest één maal, waarna het beschermd is door de gevormde laag. Onder de steiger zijn drie pompen geplaatst die verantwoordelijk zijn voor een juiste waterstroom. Jeffrey en Romero, werknemers van grond-, weg-, water-, en restauratiebedrijf gebroeders de Leeuw hebben hier keihard en soms staande in het water gewerkt.

Toekomstige zonnige dag

“Ze zijn er lang mee bezig geweest, maar het is erg mooi geworden,” aldus een buurtbewoner. Hij is de afgelopen maanden vaak komen kijken naar de vorderingen. Bezoekers kunnen zonder nat te worden over het kunstwerk lopen en kinderen kunnen spelen in het ondiepe water. Fer van Vuuren droomt over een toekomstige zonnige dag waarop bezoekers van Terheijden een mooie wandeling door het dorp kunnen maken. Via de nu nog witte kademuur bij de haven waarop binnenkort de geschiedenis van Terheijden komt te staan, kunnen kinderen samen met hun ouders via de nieuwe watertrap de Schans beklimmen. Op een terrasje in of rond het centrum kunnen ze daarna wat eten of drinken zodat er een geweldig leuk dagje uit ontstaat.

Met een ferme druk op de knop door Tim Simons, Lola, Sam en Jip werd de installatie officieel in gebruik genomen. Na zo’n vijf seconden begonnen de waterstromen. De foodtruck van Sovak was aanwezig voor koffie, koek en pepernoten en op deze manier werd op gezellige wijze weer een mooi project afgesloten. Op naar het volgende.